THƠ TRONG CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC- VŨ TÚ NAM

0
89

Cùng với công cuộc đổi mới đất nước, thơ đã có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển.

  • Chưa bao giờ thơ được in nhiều như hiện nay, ở các nhà xuất bản và trên báo chí. Nhiều tác giả mới và trẻ được ra mắt bạn đọc. Các nhà thơ chuyên nghiệp nói chung không còn phải chịu cái cảnh xếp hàng chờ đến lượt mình đê in thơ như trong thời bao cấp. Hiện tượng một tác giả mỗi năm in một tập thơ không phải là hiếm thấy. Nhiều tập thơ in đẹp và sang trọng hơn hẳn trước kia, tuy số lượng thường chỉ trên dưới một nghìn bản.
  • Việc tái bản, tuyển chọn, giới thiệu các nhà thơ lớp trước, như các nhà thơ trong phong trào thơ mới được chú ý rộng rãi hơn. Các tuyển tập thơ của nhiều năm, nhiều thế hệ tác giả đã được ra đời.
  • Các cuộc thi thơ được tổ chức liên tục ở báo Văn Nghệ, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, báo Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh  v. v….Các cuộc vận động làm thơ cho thiếu nhi, trong lứa tuổi thanh niên, các giải thưởng hàng năm của Hội Nhà văn VN và các Hội Văn nghệ địa phương đã phát hiện và khẳng định một số tác phẩm và tài năng thơ.
  • Sinh họat thơ  trong các tầng lớp nhân dân được phát triển rộng rãi. Các CLB thơ của các nhà khoa học và kỷ thuật, của các vị cao tuổi và trong giới trẻ, được tổ chức ở nhiều nơi, đã tạo thêm sinh khí cho thơ.

 Bên cạnh  những thuận lợi kể trên, đã phát sinh những vấn đề cần được quan tâm giải quyết, để thơ tiếp tục phát triển đúng hướng và có chất lượng. Những vấn đề đó là :

–         Thơ in ra rất nhiều, nhưng việc phê bình đánh giá làm chưa được tốt. Chưa khuyến khích được thơ hay thực sự. Do đó có ý kiến cho  là lạm phát thơ.

–         Cần giới thiệu di sản thơ dân tộc một cách có kế họach, có định hướng, không bỏ sót những thành tựu trong quá khứ, thơ dân gian, thơ Hán nôm của các thế kỷ đã qua, thơ trước 1975, thơ của các cây bút kiều bào ở hải ngọai…Những  vốn quý của thơ dân tộc là nền gốc giúp thơ ta tiếp tục phát  triển.

–         Việc giao  lưu với thơ thế giới còn rất yếu. Rất khó tin thơ dịch. Cần có sự tài trợ cho một số nhà xuất bản, khuyến khíchh  và đào tạo các dịch giả, để giới thiệu có hệ thống các nền thơ nước ngòai, từ cổ điển  đến hiện đại, đương đại.. Từ đó mà trang bị cho các thư viện , các trường học.

–         Trong đổi mới, các nhà thơ chúng ta đã tự do trong sáng tác rất nhiều. Hầu như không có sự ràng buộc gì về  đề tài, chủ đề, phương pháp. Nhưng tự   do sáng tác  cũng đẻ ra cái khó lớn cho người cầm bút. Lúc này, viết cái gì, viết cho ai, viết thế nào để gửi gắm những lời tâm huyết, góp phần thúc đẩy sự nghiệp đổi mới, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng và văn minh, vì tự do, hạnh phúc của con người, và cũng vì sự phát triển của  bản  thân  thơ văn chúng ta.?

–          

Đối với mỗi nhà thơ, bao nhiêu câu hỏi đang đặt ra và cần được giải đáp : Có thực có thơ đổi mới và thơ không đổi mới ( Bảo thủ ), hay chỉ có thơ và không phải thơ mà thôi ? Viết cho lạ, cho khác đi …có phải thế là đổi mới ? Viết sao cho thật dữ dằn, bạo liệt, dung tục là đổi mới chăng ? Làm thơ chỉ là trò chơi chữ nghĩa, là tự khám phá chính mình, là đánh đố, là giải trí, phải chăng không cần chú ý gì đến tư tưởng và thẩm mỹ ? Tự do  trong thơ có nghĩa là không còn quy luật gì nữa hay sao ? là gặp gì viết nấy, ai hiểu thế nào tùy thích ? Rồi những mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, dân tộc và nhân lọai, cách tân và truyền thống trong thơ, thật  không thiếu những vấn đề để các nhà nghiên cứu, phê bình, các nhà thơ suy gẫm và  trao đổi.

           Chúng ta có thể làm thơ thời sự, thơ thế sự, thơ tâm linh, thơ công dân, thơ hướng nội, hướng ngoại, thơ thông thái, thơ dân dã …nghĩa là tha hồ thoải mái, nhưng thơ trước hết phải là thơ cái đã.

            Phải chăng thơ là lọai hình tinh tế nhất của nghệ thuật ngôn từ, có khả năng diễn đạt những ý, tình sâu lắng, thức tỉnh và tạo được sự đồng cảm trong người đọc, khơi dậy và nuôi dưỡng cái đẹp, cái tốt thầm kín trong tâm hồn họ.

            Có phải như vậy  chăng ?

            Xin chúc cho mỗi nhà thơ chúng ta thực hiện được chức năng cao quý của mình.

V.T N