KỲ TÍCH BÀ ĐEN – CHƯƠNG BỐN – KỲ 41 – Xuân Sắc

0
22

– Chư vị hãy nghe cho rõ lời tôi nói đây, ban nãy tôi chỉ nói là tôi còn một vế của câu đối chưa làm xong, mời chú Biện Thiết ở xóm Ươm làm tiếp. Đó là một ý muốn nghiêm chỉnh, tốt lành mà thôi và tôi đã phân bày cặn kẽ, sự đối đáp chỉ cầu vui trong lúc cần giải trí, thay vì tổ chức cờ bạc không lành mạnh. Có phải tôi đã nói như vậy hay không?
Cử toạ không hiểu quan huyện định bụng điều gì, nhưng mọi người theo dõi biết sự việc đúng như vậy nên gật đầu lắng nghe thâm. Một số quen dua nịnh nên quan nói gì chúng không cần suy nghĩ liền đưa tay tán thưởng:
– Đúng như vậy, đúng vậy, đúng.
– Thế mà Biện Thiết bày vẽ lắm chuyện, nào là xóm Ươm quyết đấu cùng nha huyện mà y đối với tôi là đại diện cho đôi bên v,v…đó là điều suy nghĩ sai lạc không tốt. Nhưng thôi, tôi công bố lại mục đích việc này chỉ giải trí đơn thuần chớ không có ý gì khác, được hay thua không thành vấn đề gì hết. Chư vị có đồng ý hay không?
Mọi người đều thở phào, vỗ tay hoan nghênh rôm rả. Quan huyện hỏi tiếp:
– Bây giờ chú Biện Thiết có đồng ý hay không?
Biện Thiết định dùng lời liều mạng dồn ép quan huyện để ông ta bỏ cuộc, vì anh biết rằng ông ta đã cố ý sắp xếp sẵn rồi, mình đương đầu thì thua là cái chắc. Nhưng anh không lường được sự tính toán nhanh nhạy của quan huyện, ông ta đã gỡ gạc và xoay mũi nhọn về anh một cách tài tình. Bây giờ sự cũng đã rồi, không còn có gì để đòi hỏi nữa, nên anh đành trả lời:
– Đa tạ quan lớn, nếu được như vậy thì rất may mắn cho tôi.
Quan huyện đắc ý cười nói:
– Bây giờ mời các hương chức cao niên làm trọng tài, ghi rõ từng câu từng ý. Điều kiện đối đáp cũng đơn giản thôi. Bây giờ tôi xướng một tiếng thì người đối lại cũng đáp một tiếng, cứ như thế mà đối đáp cho hết câu. Khi đó sẽ chép sao ra nhiều bản đưa về cho các nơi xem, còn dở hay thì so từng ý, từng lời mà suy luận. Các vị đồng ý cả chứ?
Mọi người ai cũng nhận thấy hợp lý và điều iện cũng dễ dàng, riêng Biện Thiết càng toải mái hơn nên nói lớn:
– Đúng thôi. Một cách chơi mới mẻ công bằng, tôi chấp nhận.
Nghe y nói, quan huyện cười thầm: “Mày mới thật là thằng ngu, chịu chết đi con ơi!
Cử toạ không ai biết được thâm ý của quan huyện, ai cũng nhận thấy đó là một điều công bằng, hợp lý nên cùng nhau tán thưởng. Sau một hồi kẻng báo cho mọi người giữ trật tự, quan huyện bắt đầu xướng:
– Giáo.
Chọt nghe lời xướng dòn dã của quan huyện, Biện Thiết xuất kỳ bất ý nghĩ rằng đối đáp nhau từng chữ không có gì khó khăn phức tạp. Chữ giáo là tên một loại vũ khí, một mình nó mang một tên riêng, không thể lẫn lộn được. Nghĩ thế, Biện THiết thấy việc đơn giản nên anh ta gật đầu lẹ làng đáp lại:
– Gươm.
Quan huyện đắc ý, ông ta gật gù tươi cười nói:
– Hay, gươm đối với giáo. Đó là hai loại vũ khí mà cùng một tính năng, giá trị như nhau. Vậy ta và ngươi bằng nhau, hoà một chữ. Phải không chư vị?
Cử toạ nghe quan huyện giải thích như vậy cho là hữu lý, mọi người vỗ tay khen phải. Quan huyện tươi cười tiếp theo:
– Dân.
Nghe quan huyện phân tích và tự chấm điểm được thua một cách dễ dãi, Biện Thiết càng yên tâm phấn khởi. Anh ta thấy rằng cuộc chơi này quá ư dễ dàng, một đứa con nít cũng có thể đối đáp được. Bây giờ chỉ cần tìm lời lẽ cao kỳ hơn thì chắc rằng sẽ thắng. Ông ta xướng là dân, mình có lợi thế hơn vì mình là người đáp sau tha hồ mà chọn chữ lựa lời. Biện Thiết tươi cười không e ngại đáp ngay:
– Vua.
– Ái chà! Vua đối với dân, sao ngươi lẹ làng và thông minh thế. Quả là ngươi cao kỳ hơn ta mấy bậc, dân làm sao sánh được vua, ta thua một.
Được quan khen, Biện Thiết hả lòng, hả dạ, cử toạ vỗ tay vang dội, pháo tay chỉ dứt được sau mấy tiếng kiển báo hiệu. Quan huyện tiếp theo:
– Nghệ.
càng thấy không có gì khó khăn, để chứng minh mình thừa sức ứng phó đối đáp, không còn gì phải giữ gìn e ngại. Biện Thiết đáp bừa:
– Gừng.
Quan huyện gật đầu tán thưởng, ông nói:
– Hay. Gừng và nghệ cùng họ, cùng một cách sinh sôi nẩy nở như nhau, cùng là một vị thuốc mà người đời nhờ cậy. Sự thông dụng của nghệ trong nhân gian thường để kho cá, xào thịt. Còn gừng đặc biệt hơn vì nó dù cay nhưng lại ôn tính, chế ngự phong hàn, tà khí. Trong thiên hạ còn có câu truyền khẩu là “gừng càng già càng cay” như vậy ta thấy hai loại nghệ và gừng thì gừng quý gấp bội. Ta lại bị thua thêm keo nữa. Đem so sánh tạm thời, mới có ba keo thì đã hoà một, mà ngươi lại được đến hai, phần thắng bại đã quá rõ ràng.
Quan huyện dứt lời, tiếng vỗ tay lại càng vang dội khắp cử toạ ai cũng xì xầm khen ngợi Biện Thiết. Quan huyện xướng tiếp:
– Ngũ.
Biện Thiết hơi ra chiều suy nghĩ, nhưng anh ta vẫn đáp ngay, không cần phải tốn nhiều thì giờ, lại không nghe rõ thanh âm của tiếng “ngũ”:
– Thức.
Quan huyện vỗ tay khen ngợi:
– hay lắm, thức đối với “ngũ”, thức có nghĩa là không “ngũ”, thức là thông hiểu lẽ đời mọi sự, là không lầm lẫn trước mọi rối rắm lôn phèo, thức là sáng suốt thông minh, là người học hành tài ba, là học giả thức giả, trí giả. Còn người “ngũ” thì hết biết sự đời, là người mù đi đêm, là đứa ngu muội, nói không hết được. Vậy ra ý của ngươi tích cực hơn ta nhiều. Ta nhận là ta thua luôn keo thứ ba.
Bây giờ thì tiếng vỗ tay, tiếng cười nói bùng nổ như vỡ chợ, mọi người kháo nhau, cãi vả qua lại ỏm tỏi đến nổi phải đánh kiểng liên hồi mới kéo cử toạ trở lại trật tự, im lặng.
Ngước nhìn mọi người, đằng hắng lấy giọng, quan huyện nói:
– Bây giờ câu đối chỉ còn một chữ nữa là xong. Như vậy trong hai về đối có năm tiếng, đã ra được bốn. Sự được thua biết chắc về ai rồi. Bốn chữ tôi chịu thua ba, tiếng sau cùng nếu tôi có được cũng vẫn là thua. Tôi xin hỏi ý kiến mọi người nên chấm dứt để tôi chịu thua tại đây cho xong, hay là phải đối cho đủ mới thôi?
Mọi người đều tin tưởng phần thắng thế nào cũng thuộ về Biện Thiết. Mấy mươi năm mới có một cơ hội quan huyện chịu lép vế hơn thuộc hạ dưới tay mình. Tuy không quan trọng gì nhưng cũng là sự thắng cuộc của người cấp dưới đối với cấp trên. Đó là sự trả đòn thẳng vào mặt quan dù là đòn nhẹ như gió thoảng, họ muốn cho quan huyện thua sát ván để ông không còn khinh rẽ kẻ dưới, tất cả đều ứng lên:
– Việc được thua không thành vấn đề, quan trọng là đôi bên ra tiếp cho tròn câu đối đáp, cho mọi ngừoi được thưởng thức, học hỏi đầy đủ.
Ra vẻ như không thể tránh né được, quan huyện đành phải tiếp tục:
– Cốc.
Không cần suy nghĩ, Biện Thiết đáp nhanh và lớn tiếng ngân dài:
– Keng.
Quan huyện như giật mình, khen Biện Thiết hết lời:
–  Quá hay, keng đối với cốc, ken cốc … cốc keng… hya lắm, cốc cốc keng keng đó là hai âm thanh riêng biệt. Tiếng cốc nghe chát tai mà ngắn ngủn, tiếng keng âm dịu mà ngân dài. Tiếng cốc cốc cốc nghe như gây sự nổi oạn, còn keng thì tạo ra cảm giác êm đềm. “Cốc” chỉ là một tiếng động, còn keng mới là âm thanh, cốc là tiếng mõ tre tạo loạn, keng là tiếng chuông thanh bình vang xa. Cuộc đối đáp có năm chữ mà hoà chỉ được một, còn bốn chữ thì ngươi ăn trọn, ta đành trắng tay, rõ ràng ta đã thua trận rồi.
Người người vỗ tay tán thưởng, hoan nghênh Biện Thiết. Thế là từ trong ra ngoài, từ tả sang hữu, đâu đâu cũng có lời bàn, nhưng không ai dám quyếtthế nào cho phải. Đặc biệt ai cũng tiếc rằng chính mình cũng có thể ứng đáp một cách dễ dàng, hẳng qua mình nhát gan nên không có được phần may mắn như Biện Thiết mà thôi.