KỲ TÍCH BÀ ĐEN – CHƯƠNG BỐN – KỲ 39 – Xuân Sắc

0
28

Anh Biện cũng là người khai khán, đọc các lệnh, sức của quan trên và thảo các văn tự cho địa phương. Những tờ phúc bẩm của xóm Ươm được quan trên đánh giá Biện Thiết là người hay chữ. Xóm Ươm nhờ có Biện Thiết mà nở mặt cùng các làng bạn. Trong cuộc họp bàn này, Hai Thiết nói:
– Người xưa dạy rằng “Miệng quan trôn trẻ”. Bởi vì trẻ con như nụ cà nụ mướp bệnh hoạn bất thường, uống ăn vô độ, tiêu tiểu bất ngờ. Còn miệng quan thì ăn không biết bao giờ mới đầy đủ, mà lời quan nói cũng không bao giờ lường được. Như ông quan huyện của mình, ta thấy việc bày biện đám tiệc không làm ông ngao ngán, ăn của đút không biết bao nhiêu cho vừa, cái nết ăn nói cũng không chừng mực, tánh ý thì thay đổi bất ngờ, không ai biết làm thế nào cho vừa bụng. Hoàn cảnh của hương làng ta thì quanh năm chân không bén đất vì chạy việc làng, không phụ giúp được vợ con một đồng, một chữ, trái lại ta cứ lo bòn rút càng ngày càng thêm khánh kiệt công sức của tiền. Trong khi đó thì quan hết bày vic này sang vẽ chuyện khác bao nhiêu gánh nặng đều trút cả vào đầu vợ con chúng ta. Tất cả chúng ta có 24 người, thử làm bài tính sẽ thấy cái gánh nặng ấy. Bấy lâu nay mỗi kỳ quan mời thì phải hết hai mươi bốn mâm lễ vật và tiền bạc, chia ra cho đồ lễ hết ba quan mỗi năm, tiền mặt cũng vài quan kèm theo cho ra vẻ, vị chi mỗi người đứt năm quan tiền. Như vậy hai mươi bốn lần năm quan là một trăm hai mươi quan, so ra bằng cả tài sản của người khá giả nhứt trong thôn xóm.
nămnay tôi xin đưa ra ý kiến là ta chỉ góp vào mỗi người hai quan, tất cả sẽ được bốn mươi tám quan, đem mua một mâm lễ, thịnh soạn lắm cũng chưa đến mười quan, còn được ba mươi tám quan ta đựng vào một cái túi to, cả bọn đi đến nơi nhưng chỉ cử đại diện là vị iên cao chức trọng vào nói lễ chúc tụng quan trên. Ta làm như vậy thì trước là đỡ túi tiền của vợ con, hai là các thôn xóm khác cũng kính nể, ba là quan rên sẽ khen chúng ta biết chung lưng đâu cật cùng nhau. Làm một việc mà được ba cái lợi là điều quá tốt.
Mọi người ai cũng khen anh Biện Thiết sáng ý. tất cả đều tán thành và lo góp tiền giao cho Biện THiết mua sắm lễ vật, hẹn ngày giờ cùng đi lễ một lượt.
*****
Huyện đường Quan Hoá một ngày náo nhiệt, rầm rộ. Nhà công đường năm gian hai chái được dọn dẹp sạch sẽ kê một dãy bàn dài suốt hết gian giữa, hai gian bên kê hai dãy bàn tròn, hai gian bìa kê những bộ ván ngựa nối liền nhau, cứ mỗi lượt có đủ chỗ cho hàng hai trăm khách ngồi thoải mái.
Nơi gian nhà giữa, đầu ngoài dãy bàn được đặt một hương án trên bày bông trái, một cặp đèn sáp lớn được đặt trên bộ chân đèn bằng thau, những giọt sáp nóng chảy đóng thành vệt dài. Giữa hưong án là một lư trầm bốc khói. Mùi hương trầm thơm ngát pha lẫn mùi dầu mở chiên xào, mùi thịt bò, thịt heo dưới bếp xông lên trở thành một mùi nặng nề, hỗn tạp đến khó chịu. Đầu bàn trong bày một chiếc khay đồng lớn, bên trong có một nhạo rượu và hai cái chung hạt mít, cứ mỗi người khách vào bày biện lễ vật, tiền bạc, thì được chủ nhân cho nhểu vào ly rượu vài giọt cầm chừng để tạ khách.
Hà Đảnh luôn miệng tươi cười, nắm tay vỗ vai từng người, dùng lời lẽ hoa mỹ để cảm tạ các thực khách và cho người tiếp nhận lễ vật, tuỳ phẩm trật mà mời ngồi th71 tự theo các bàn ghế và những bộ ván dọc hai bên. Hôm nay quan huyện ăn mặc ch74ng chạc, khăn nhiễu, áo gấm, giày tàu. Đám lính lệ và bọn người phục dịch chạy tới chạy lui như con thoi.
Có trên hai mười đoàn khách các làng và hầu hết các thân hào chung quanh huyện nha, nhất là những anh khách trú buôn bán đường dài, xa gần tụ về vui vẻ. Tuy việc đãi đằng ăn uống có chừng mực, nhưng lễ vật mừng quan chiếm một dãy hiên nhà rộng rãi, càng lúc càng đầy ăm ắp đủ mọi thứ: rượu, bánh, thổ sản của các làng thôn, các nhà bán buôn kính tặng để chúc tụng cho quan khoẻ mạnh, thăng quan tiến chức, khiến quan lớn rất hài lòng. Khi đoàn khách Xóm Ươm kéo đến huyện, quan ngạc nhiên thấy đủ cả hai mươi bốn vị hương chức, nhưng chỉ có hia người bưng một mâm lễ vật, xem ra cũng bình thường, còn tất cả lại đi nhởn nhơ như không hề bận tâm, lại nói cười vui vẻ.
Họ bày lễ vật lên bàn, vị kỳ lão dẫn đầu thay mặt đoàn khách xóm Ươm trình lễ. Quan huyện nhìn đoàn người rồi ngắm mâm lễ vật, liếc mắt thấy túi tiền ông sầm mặt lại, nhưng cũng kịp thời trấn tĩnh, tươi cười vả lả đáp lấy lệ. Cũng như cái vỗ vai nhưng không được mặn mà, những giọt rượi bơ phờ nhểu ra dường như không thiết tha chi mấy.