HAI BỜ THƯƠNG NHỚ – Truyện ngắn Hoàng Khánh Duy

0
3

19832585_193190561213628_263348842_n

 Sáng sớm trời lạnh, gió ở đâu đợi sẵn bên ngoài chờ cánh cửa mở ra để ùa thẳng vào trong nhà, mang theo mùi sông mùi nước, mùi phù sa ngọt mát và mùi của những rẫy dưa non đầu mùa xanh mơn mởn. Tú với tay lên vách lấy cái áo khoát cũ xỏ vào, đội cái nón lá xùm xụp mà viền nón đã rách tươm. Rẫy dưa nằm tận bên sông. Làng chia làm hai nữa bởi nhánh lẻ của dòng sông rẽ vào xẻ đôi. Một bên là làng, còn một bên là rẫy. Mùa dưa, bên kia làng trải dài một màu biêng biếc. Dòng sông cần cù chuyên chở phù sa bồi đắp cho rẫy dưa tươi tốt, màu xanh của lá dưa, của hàng dừa nghiêng mình soi nước, màu xanh của những đám cỏ lau cao vút khỏi đầu người trên mỏm sông… làm thành bóng hình quê hương thân thuộc.

 Tú xuống xuồng, khua mái dầm sáng bên kia rẫy. Sắp vào mùa thu hoạch nên trong làng ai nấy tất bật ngược xuôi, ban ngày tưới nước cho quả căng tròn, ban đêm xách đèn rọi canh lũ chuột đồng phá phách. Trồng dưa thì khổ suốt mùa mà có năm thương lái trả giá rẻ bèo, người làng tức rớt nước mắt cũng đành ngậm ngùi cắt dưa cho họ, cân xong trả tiền rồi dong ghe đi.

 Bây giờ Tú chỉ nghĩ đến việc đồng áng. Hôm trước Tú tham gia lớp tập huấn ngoài xã, buổi họp ấm cúng của người làng Mộc xoay quanh câu chuyện phải trồng dưa như thế nào, chăm sóc dưa ra sao cho trái to thịt ngọt, cách phòng trừ sâu bệnh cho dưa để năng suất thu hoạch cải thiện hơn. Tú say mê với những kiến thức đó, ngồi ghi chép tỉ mẫn vào trong cuốn sổ tay lúc nào Tú cũng mang theo trong giỏ. Nhờ áp dụng những phương pháp trồng trọt và chăm sóc tiên tiến, mấy năm nay ruộng dưa của Tú và bà con làng Mộc tăng năng suất thấy rõ, mùa nào dưa cũng chất đầy sân, thương lái phải chở hai ba lần mới hết. Ngặt nỗi người ta chỉ bàn đến chuyện trồng dưa mà chẳng ai đề cập đến vấn đề giá cả, làm suốt mùa mà bị thương lái ép giá đau đớn, Tú giơ tay phát biểu, cả căn phòng bỗng chốc lặng im…

 Tú tìm thấy niềm vui cuộc đời bên những luống dưa xanh màu sự sống.

          …

 Rồi một ngày Trọng bỏ Tú mà đi, bỏ rẫy dưa mới vào mùa, mầm non cũng buồn xanh vì nắng hạn. Ruộng dưa thiếu nước khô cằn. Nhánh lẻ dòng sông bơ vơ khát nước, mặt sông đọng lại những lớp phèn khô khốc rồi bong ra từng mảnh, làm thành những tiếng giòn tan. Người làng đau đớn kêu trời ơi đất hỡi, đợi mãi một đám mưa rưới qua cứu lấy đám dưa đang thè cái lưỡi vàng vọt ra đợi nước.

 Người làng Mộc cứ thế mà đi. Những nếp nhà lá đổ vách, cột nhà mục ruỗng vì thiếu hơi người, một cơn gió tạc qua cũng đủ ngã rạp. Chiều, mái nhà phất phơ trong gió, nền trời đỏ rực một màu và hơi nóng bốc lên khiến không gian trở nên ngột ngạt, thiếu dần sinh khí của sự sống. Làng đau đớn bỏ quê rủ nhau đi tha hương cầu thực, một người đi, hai người bỏ đất… cứ thế mà số lượng tăng lên nhanh chóng. Ai cố gắng lắm mới trụ lại được cái vùng quê nghèo khổ khô cằn đúng nghĩa “chó ăn đá, gà ăn sỏi” này. Xóm vắng đìu hiu, ảm đạm và vật vờ màu xám, hơi thở của tĩnh lặng thật đáng sợ.

 Trọng ngồi ngoài vốc nước trong lu ra rửa mặt. Bực dọc, Trọng lèm bèm.

 – Hạn hán quá, cứ thế này chắc phải đi thôi mình à.

 Đang ngồi trong buồng xếp đồ đạc, nghe chồng nói, Tú bỏ xấp quần áo xuống chiếu bước ra.

 – Đi sao được, đất mình thì mình ở sao lại phải đi?

 – Nhìn mà coi – Trọng trỏ tay ra cửa – Đó, cái làng này có còn ai trụ nổi, bỏ đi hết ráo. Ở lại để nhai đất mà ăn hay sao?

 Lần đầu tiên trong đời Tú nhìn thấy chồng cau có, lông mày Trọng co lại đâu vào nhau làm tim Tú run khe khẽ. Một nỗi lo lắng uất hờn len lỏi trong sâu thẳm tâm hồn Tú.

 – Bỏ sao được hả mình, đây là đất hương hỏa, mồ mả cha mẹ mình ở đây, thử hỏi lòng dạ nào mà bỏ đi cho đặng?

 Trọng im lặng, nhìn đăm chiêu qua bên kia sông. Con sông nhỏ trở mình vặn vẹo đòi nước, cá nhái nhảy dựng lên mặt váng phèn xui rủi có con nào mắc cạn mà toi đời. Tú ngồi trên giường, ủ rũ, lòng Tú rối như tơ vò. Hơi nóng hừng hực khiến người ta thèm lắm một làn gió mát lành, một cơn mưa tưới qua cho đời đỡ khổ. Mà mưa đâu không thấy, gió chằng buồn thổi qua. Làng như được bao bọc bởi bốn bức tường kín mít không một lỗ hổng. Trời thì đứng nắng. Mấy hôm rày trời hanh khô, đất đai nức nẻ. Dưa thiếu nước nên sống mà như chết, một số luống đã rụi sạch. Người trụ lại làng chột dạ nghĩ bụng “Cứ thế này mãi thì đói mất”. Trọng và Tú gặp nhau cũng trên rẫy dưa này ngày trước, giúp Tú gánh nước tưới dưa mấy bận mà đã nên duyên vợ chồng. Cũng trên rẫy dưa này, ngày xưa xanh màu cây lá, họ có những tháng năm vợ chồng chia ngọt sẻ bùi, chồng xới đất vợ gieo hạt, hạt nảy mầm thì họ hì hụp tưới nước. Trên ruộng dưa họ từng ấp ủ cả một trời mơ ước, to như ráng chiều lơ lửng trôi về phía cuối ngày trên nền trời vô hạn.

 Rồi cũng trên mảnh đất quen thuộc này, Trọng bỏ Tú mà đi…

 Một đêm mùa trăng, vầng sáng vằng vặc đong đưa trên bầu trời đen mịt.Trọng vác ba lô ra đi, bám trụ lại làng có mà chết. Ngày chồng đi Tú buồn xé lòng cắt dạ, đưa chồng ra tận bên kia sông rồi đứng lặng nhìn chồng bước trên con đường mòn quen quen giữa rẫy dưa. Trọng bảo anh không thể sống mãi nơi này được nữa. Tú ngồi bưng mặt khóc rưng rức ngoài hàng ba, vỗ về lên đôi vai khảnh mảnh của vợ mình, Trọng buồn bã nói:

 – Tôi đi làm, khi nào khấm khá tôi lại về với mình, có bỏ mình đi luôn đâu?

 Bao năm qua chưa bao giờ Tú khóc, nghèo mà có tình, Trọng chưa bao giờ đánh Tú một bạt tay nào. Trọng thương Tú như những lúc trời làm giông bão mà hủ gạo trong nhà chỉ còn vừa đủ một bát cơm, anh nhường vợ “ăn cho có sức”, còn mình thì ra ruộng mót khoai nấu ăn. Thương nhau rồi cũng bỏ nhau mà đi, cuộc đời này có cái gì là vĩnh viễn, có cái nào được định danh là sự vĩnh hằng theo thời gian?

 – Mình đi ráng giữ sức khỏe. Em không trách mình đâu…Chừng nào ổn ổn công chuyện nhớ về thăm em, thăm làng…

 Bến sông lặng im chỉ còn nghe hơi thở của mảnh đất quê mình.

 Tú nhổ mái dầm, khó nhọc chống xuồng qua dòng kênh cạn đưa Trọng sang bờ bên kia dòng sông chia miền. Trọng bước lên bờ, nhìn Tú rồi bước đi thật nhanh. Bóng anh cao cao lướt qua rẫy dưa với những mầm sống héo úa, những quả dưa nghịch mùa khô cằn không một giọt mật bên trong. Đứng nhìn chồng cho đến khi chiếc bóng hòa lẫn giữa màu đen của màn đêm và màu xám trong của làn nước mắt, Tú đặt tay lên bụng, mơ màng lắng nghe tiếng thở nhè nhẹ của một sinh linh đang cọ mình trong bụng…

“Trọng ơi, sau này khi đứa bé lớn lên, mình đừng để nó phải chịu cực chịu khổ như đời chúng mình nghe anh…”. Tú thổn thức nghĩ vậy.

 Đã mấy mùa nắng mùa mưa mà người không trở lại?

 Tú ngồi dậy, gỡ lại mớ tóc rối bù như tổ quạ, lấy cái gương ra soi mặt mà bây lâu nay người phụ nữ ấy chẳng buồn soi gương làm gì. Lấy hết can đảm để nhìn thẳng với chính mình, Tú nhận ra mặt mình khác quá, gò má hóp lại và nhô lên cao, đuôi mắt xẹp lại thiếu nhựa sống và làn da khô rám hằn in những nếp nhăn qua bao mùa trăng. Trọng đi không về…

Bước xuống giường, xỏ chân vào dép bước ra hàng ba hít gió. Mấy rày trời thương, mưa qua mấy đám mà rẫy dưa ểnh cái thân mình lên đón nước uống ừng ực rồi xanh tốt một màu. Tự nhiên Tú cười. Mấy ngày nay Tú khóc nhiều rồi, kể từ lúc cái hình hài trong bụng Tú chỉ còn là những vệt máu đo đỏ rơi vãi trên đất khi Tú làm đất trên rẫy dưa. Đứa nhỏ – hi vọng của Tú – đã không còn cơ hội hiện diện trên cõi đời này.

Đau, mình Tú đau. Ai nào hay biết?

Người ta trở lại làng Mộc sau khi nghe tin nước đã đầy sông, ngọt lịm mùi phù sa mát ngọt. Họ xới lại đất, lên luống trồng lại rẫy dưa. Dưa khỏe khoắn đu dây rồi ra quả, quả nào quả nấy vừa to vừa nặng, mọng nước và ngọt như giọt mưa đầu mùa. Họ hí hửng nói với nhau :

– Mấy chốc mà giàu lên đấy bác ạ. Đấy, quê mình vẫn hơn. Ở đất người ta khó sống lắm, làm mãi cũng nghèo, nghèo lại hoàn nghèo. Khổ đời…

Nói vậy sao trước lại ra đi, để lại bến quê hai miền thương nhớ?

Tú lặn lội lên tận thị xã mua giống mới về trồng, học thêm một vài khóa trồng dưa. Ruộng đất hồi sinh. Qua mấy mùa dưa Tú dựng lại được cái nhà, sắm sửa đồ đạc trong nhà và cho người nâng nền mộ cha mẹ Tú cao hơn để khỏi phải lép xép nước lúc mưa về. Sự sống hồi sinh trên miền quê này.

Mùa thu hoạch dưa, làng vui như trẩy hội. Đàn bà khăn quấn đầu, cặm cụi cắt dưa bỏ lên xe rồi đẩy vào trong sân, chất đầy. Họ không quên chọn ra quả dưa đẹp nhất, tròn nhất, ngọt nhất bổ ra cúng bàn thờ rồi chia nhau vừa ăn vừa tấm tắc khen ngon. Làng phất lên, xóa đói giảm nghèo nhanh cấp kì. Bến sông lại đầy vơi con nước, hai bờ vẫn vời vợi nhớ nhau. Bờ bên này với bờ bên kia có xa xôi gì đâu, cách nhau một con đò chứ mấy, vậy mà vĩnh viễn không thể nào dung hợp làm một được, vĩnh viễn hóa thành hai miền thương nhớ nghe mà vời vợi nỗi buồn…

Mấy lần Tú lên thành phố tìm chồng. Thành phố có bé như làng mình đâu mà tìm, riết rồi Tú cũng nản, bến quê hóa thành bến đợi. Cánh chim xanh bay mãi chưa một lần ghé lại cội cành năm nào. Người làng nói “Thằng Trọng nó chỉ có giang mày một đoạn đời thôi Tú, rồi nó đi, đợi chi nữa hở con?”. Tú nghe vậy, lòng thì buồn mà miệng thì nhoẻn cười: “Chứ không đợi thì làm gì hở dì năm…”

 Chú xã trưởng giao cho Tú trọng trách quan trọng – truyền lại những kiến thức về chọn giống dưa và cách chăm sóc dưa để năng suất thu hoạch cải thiện. Tú vi vẻ nhận lời. Từ một cô gái quê hiền lành có số phận không mấy vui vẻ, ba bốn ngày buồn mới được một ngày vui. Tú dần trở thành cô cán bộ uy tín và được người làng yêu mến. Bây giờ Tú không còn buồn nữa, công việc làm Tú quên đi quá khứ đau lòng. Cái dáng nhỏ bé, thoăn thoắt, tóc túm gọn cột đuôi gà sau gáy, bề ngoài vui vẻ nói nói cười cười. Ai biết được có những đêm dài, trăng vằng vặc soi lơ lửng như quả dưa vàng trên bầu trời bến nhớ, có người phụ nữ lặng lẽ ra bến quê ngồi nhớ người xưa mà tan lòng nát ruột. Bến vẫn đợi mà đò chẳng chịu quay về.

 Đâu còn những ngày đói chia nhau củ khoai củ sắn, có bát cơm non cũng nhường phần cho nhau. Ngày đó đói mà nghĩa tình, còn bây giờ khấm khá hơn rồi nhưng người xưa vắng bóng. Tú nhớ đau đớn gương mặt của chồng rám nắng, nhớ bàn tay chai sần đêm nào cũng vỗ về cho Tú an nhiên, nhớ cả hình dáng hao gầy đổ mồ hôi ròng ròng những ngày trên ruộng dưa đổ nắng, chồng nói vợ cười, đoạn đầu cuộc đời đâu dễ gì quên?

 “Trọng ơi, về đi anh”. Bến quê vẫn mong ngóng từng ngày.

 Mấy nay lạnh, dưa cũng đang lắng đọng những giọt mật đỏ cuối cùng trước khi người làng thu hoạch. Một sáng trên ruộng dưa, ai đó nhìn thấy người đàn ông dáng vẻ khắc khổ, đứng nhìn nếp nhà phất phơ trong gió. Rồi người đàn ông quay mặt đi.

 Có lúc gần nhau mà thấy xa nhau vời vợi, như bờ bãi bên này và bên kia ruộng dưa, cách nhau một dòng sông mà chia nhau làm hai nửa…

 Tú đứng bên cánh cửa. Nhìn. Nước mắt đọng mi rồi lã chã rơi trên đôi gò má qua rồi xuân sắc. Đợi người ta mút mùa, người ta về rồi mà lòng mình hoang dại. Tim Tú sắt se. Một thoáng nghĩ suy, Tú vùng chạy theo người đàn ông mà ngày xưa Tú gọi là chồng, từng chung chăn gối, ngủ đâu mặt vào mà ngủ, ăn chia nhau nửa con cá nửa bát cơm…

 “Trọng ơi, đừng đi…”

                                                                   HOÀNG KHÁNH DUY

 

Có liên quan

0 BÌNH LUẬN