5 năm – sách văn học ở Tây Ninh – La Ngạc Thụy

0
51

sách văn học Tây Ninh

Năm 2016, việc hỗ trợ sáng tạo tác phẩm cho hội viên của Hội VHNT Tây Ninh tạm thời đình lại trong lúc chờ kinh phí Trung ương phân bổ về. Tuy vậy, trong Phân hội Văn học – Hội VHNT Tây Ninh vẫn có hội viên tự đầu tư kinh phí để xuất bản sách như nhà thơ Mai Tuyết với Tập thơ “Người đàn bà nhặt nỗi buồn" và cây bút nữ Vũ Tuyết với Tập hồi ức “Về chiến khu xưa” cho thấy sức sáng tạo của văn nghệ sĩ tỉnh nhà chưa hề ngừng nghĩ.

Nhìn lại 5 năm qua, từ việc hỗ trợ sáng tạo tác phẩm, Hội VHNT Tây Ninh đã tạo điều kiện cho hội viên sáng tác qua việc tổ chức nhiều hoạt động: mở lớp bồi dưỡng chuyên môn, đi thực tế sáng tác, triển lãm, xuất bản sách … đây chính là chất xúc tác tạo ra sự cộng hưởng kích thích cảm hứng sáng tác cho hội viên. Ngoài 2 hội viên Mai Tuyết và Vũ Tuyết tự đầu tư kinh phí xuất bản 2 đầu sách, Phân hội Văn học đã tổ chức phát động, tập hợp, xét hỗ trợ đã xuất bản 30 đầu sách văn học cho 27 hội viên. Đặc biệt phân hội cũng tổ chức phát động, tuyển chọn in ấn tập thơ “Núi quê mình” cùa nhiều tác giả và 2 tuyển tập 40 năm Thơ – Văn Tây Ninh nhằm kỷ niệm 40 năm giải phóng Tây Ninh và 180 năm – Tây Ninh hình thành và phát triển. Việc in ấn xuất bản mang lại hiệu quả với các giải thưởng của Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam với 2 tập thơ của Trần Nhã My (Dỗi đạt giải cho tác giả trẻ và Mảnh vỡ không lời đạt giải B) và tập truyện ngắn Thao thức sông quê của Vũ Thiện Khái do tác giả tự đầu tư kinh phí in ấn (đạt giải KK) năm 2015. Chẳng những thế, các đầu sách xuất bản trong khoảng thời gian 5 năm (2011-2016) đã có 7/11 tác giả đạt giải thưởng Xuân Hồng ở lĩnh vực văn học.

Theo thống kê của Phân hội Văn học, 5 năm qua, hàng năm đều có từ 5 – 12 tác phẩm xin hỗ trợ xuất bản. Tuy nhiên chỉ có khoảng 50% tác phẩm được hỗ trợ với tổng cộng 30 tác phẩm được xuất bản (trong đó có 14 tập thơ, 11 tập văn xuôi, 3 tuyển tập thơ- văn và 2 tập tiểu luận) chưa kể 2 đầu sách tác giả tự đầu tư kinh phí. Tuy có 7 đầu sách đạt giải Xuân Hồng, nhưng nhìn chung chất lượng chưa cao, còn quá ít tác phẩm tạo được dư luận, chưa gây được tiếng vang trên diễn đàn văn học, chưa tạo được dấu ấn, đi vào lòng bạn đọc.  Mặt khác, cho dù không khí sáng tạo và in ấn khá sôi động thì  đề tài và bút pháp vẫn  theo lối mòn quen thuộc chưa có thay đổi nhiều. Phần lớn người viết chưa có ý thức tìm tòi, sáng tạo và đổi mới trong sáng tác. Tuy nhiên, không thể phủ nhận đang có sự chuyển hướng nhất định trong một số tác phẩm đặc biệt là của tác giả Nguyễn Đức Thiện, Thạch Minh, Trần Nhã My, Đào Thái Sơn… Còn lại chưa thât sự có thay đổi và định hình phong cách rõ nét trong đội ngũ những người sáng tác.

Đội ngũ sáng tác thơ ở Tây Ninh 5 năm qua khá đông và đã có đầu sách xuất bản: Cảnh Trà (Phơi Rơm – 2011), Lê Thị Phù Sa (Chiếc bóng bên đời – 2011), Nguyễn Thị Kim Liên (Con sông chúng mình – 2011), Hạ Vy Phong (Chút tình của gió – 2011), Nguyệt Quế (tập thơ Tóc Rau Hẹ  – 2012), Trần Nhã My (Dỗi  – 2012, Mảnh vỡ không lời – 2014), Lê Trí Viễn, Lê Hoài Tông (tập thơ in chung – 2012), Đào Thái Sơn (Ánh mắt tẩy trần – 2013), Nguyễn Xuân Khanh, Thanh Liêm, Chân Quê in chung tập thơ Tình yêu và Khoảng lặng – 2014), Lê Văn Thật (Tiếng quê – 2014), Nguyễn Trung Cấp (tập thơ – 2014), Vũ Thiện Khái (Hương Hoa Mộc – 2015), Ngọc Tình (Hoa Cau – 2015)… Ngoài ra còn có các tác giả là tự đầu tư kinh phí xuất bản: Nghiêm Kháng 2 tập thơ, Mai Tuyết 1 tập thơ, Vũ Thiện Khái 3 tập truyện ngắn… Nhìn chung lực lượng thơ đông đảo, chất lượng tác phẩm khá đồng đều nhưng chưa có hiện tượng bứt phá. Chỉ có Trần Nhã My với phong cách thơ hiện đại…. Có thể nói thơ Tây Ninh đã xuất bản tạo được diện rộng nhưng thiếu đỉnh cao, có đổi mới và bứt phá nhưng còn ít tác phẩm tạo được  dấu ấn đáng chú ý về mặt thi pháp. Một số tác giả cũng đang thể nghiệm cách tân, nhưng chưa định hình rõ nét …

Về mảng văn xuôi, lực lượng tuy ít hơn, nhưng số đầu sách nhiều hơn mảng thơ, nhưng đa số đều khẳng định được mình có tác phẩm đăng tải trên diễn đàn văn nghệ cả nước. Ngoài nhà văn Nguyễn Đức Thiện, Thạch Minh (đã qua đời), Trần Hoàng Vy được xem như sáng tác chuyên nghiệp với hơn 10 đầu sách. Các tác giả, La Ngạc Thụy, Phùng Phương Quý, Đào Phạm Thùy Trang, Vũ Thiện Khái, Nguyễn Khắc Luân, Phước Hội, Nguyễn Đức Nguyên, Đặng Hoàng Thái, Lê Bá … cho thấy các tác giả có sức viết khỏe, giọng văn sắc sảo, nhiều vốn sống và tiếp cận hiện thực xã hội không né tránh, đậm nét địa phương. Đặc biệt, các tác giả Nguyễn Đức Thiện (Một vùng non nước Tây Ninh – 2011), Trần Hoàng Vy (Cầm nhặt tri âm – 2011, tập truyện thiếu nhi Chớp mắt rồi cười – 2012), La Ngạc Thụy (Bến Quê Hương – 2013, Phùng Phương Quý (Khoắc khoải tiếng rừng xưa – 2011, Lao xao chuyện đời – 2013), Thạch Minh (Xuyên dọc Trường Sơn -2012, Súng gầm giữa rừng La Hạp – 2014), Lê Bá (Thằng Lại – 2011) … đầu tư viết từ truyện vừa đến truyện dài, phản ánh được thực tế chiến tyranh cách mạng, xã hội Tây Ninh, nhưng chưa nhiều; còn lại là những cây bút chuyên viết truyện ngắn: Phước Hội (Nợ rừng – 2014), Nguyễn Khắc Luân (Cây Mai vàng trổ một bông trắng – 2013), Nguyễn Đức Nguyên (Miếu thiêng góc vườn – 2013), Đào Phạm Thùy Trang (Ví dầu cầu ván – 2014), Vũ Thiện Khái ( Đất Thiêng, Thao thức sông quê – 2015, Sông nguồn – 2016)… Đây là những tác giả đầy nội lực của văn xuôi Tây Ninh. Mảng nghiên cứu – lý luận – phê bình hầu như trống, chỉ có tác giả Trần Hoàng Vy và Cảnh Trà xuất bản 2 tập tiểu luận chưa hẳn là nghiên cứu hay phê bình.

Ngoài những tác phẩm được  in riêng (do Hội hỗ trợ hoặc do tự tác giả đầu tư kinh phí), Hội Văn học Nghệ thuật Tây Ninh còn chú ý xuất bản các tuyển tập Thơ và Văn xuôi tập hợp hầu hết các tác giả đang sống và làm việc ở Tây Ninh: Tập thơ Núi quê mình, Tuyển tập 40 năm Thơ Tây Ninh và 40 Văn Tây Ninh (1975-2015) kỷ niệm 40 năm giải phóng và 180 năm – Tây Ninh hình thành và phát triển. Qua những tác phẩm văn xuôi đã xuất bản, điều đáng quan tâm là chưa có tác giả nào đầu tư sáng tác dài hơi (ngoài nhà văn Nguyễn Đức Thiện đã chết). Truyện ngắn và bút ký luôn là thể loại được các tác giả lựa chọn để sáng tác, mảng thiếu nhi dường như bỏ ngõ chỉ có tác giả Trần Hoàng Vy còn theo đuổi nhưng chưa nhiều và đã sinh sống ở nước ngoài, mảng đề tài chiến tranh, truyền thống cách mạng ở Tây Ninh không có tác giả nào đủ vốn sống để thể hiện. Đây là mảng thiếu xót lớn, chúng ta đang mang nợ với lịch sử và quá khứ vì Tây Ninh là nôi cách mạng, rất phong phú về đề tài. Phải nói là văn xuôi Tây Ninh còn bó hẹp về đề tài và thể loại, sa vào đề tài vụn vặt không có sự đầu tư nghiêm túc. Các tác phẩm in thành sách là một sự tập họp lại, chưa có chủ đề rõ ràng, dễ dãi và đơn điệu.

Một vấn đề khác rất đáng quan tâm là lực lượng sáng tác trẻ quá ít ỏi như Trần Nhã My, Trương Thứ Bảy tuổi đã ngoài 40, chỉ còn Bùi Bảo Kỳ, Anh Duy, Nguyễn Văn Đôn, Đàm Hoàng Kiệt nhưng chưa định hình, bút pháp còn hạn chế. Lực lượng trẻ kế thừa đang hụt hẩng và các tác giả chủ lực hầu hết đã cao tuổi khó bứt phá mạnh mẽ. Trong lúc người đọc đang chờ những tác phẩm hay hơn, mới lạ hơn và thể hiện được hiện thực xã hội cũng như trăn trở của cuộc sống. Đặc biệt là những tác phẩm mang tính đặc trưng Tây Ninh. Một điều trăn trở khác, nếu như việc hỗ trợ sáng tạo văn học chưa có giải pháp tối ưu, chưa vận động xã hội hóa và không có biện pháp đầu tư trọng điểm thì khó có tác phẩm xứng tầm mà văn nghệ sĩ Tây Ninh đang nặng nợ.

Trên đây chỉ là một số cảm nhận cá nhân có thể còn phiến diện, nhưng là một thực tế đáng quan tâm. Rất cần những nhà quản lý văn học nghệ thuật phân tích đầy đủ và khách quan hơn để có biện pháp thúc đẩy nền văn học Tây Ninh theo kịp đà phát triển chung.

 La Ngạc Thụy

Có liên quan

0 BÌNH LUẬN